Bir grup bilim insanı, Hubble Uzay Teleskobu’nun geniş veri arşivini taramak için yapay zeka destekli yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Bu yöntemle onlar, yalnızca iki buçuk gün içinde yaklaşık 100 milyon görüntüyü analiz ederek ve 1,300’den fazla sıra dışı gök cismi keşfetti. Bu nesnelerden 800’den fazlası, bilimsel literatüre daha önce hiç girmemiştir.
Galaksi çarpışmaları, kütleçekimsel mercekler ve halka galaksiler gibi nadir görülen kozmik yapıları belirlemek, astronomlar için önemli bir hedef olmakla birlikte büyük veri yığınları nedeniyle zorluklar doğuruyordu. Ancak, ESA’dan David O’Ryan ve Pablo Gómez, bu zorluğu aşmak için geliştirdikleri yapay zeka tabanlı araçla Hubble’ın 35 yılı aşan görev süresi boyunca biriktirdiği verileri etkili bir şekilde tarayabildi.
AnomalyMatch adı verilen bu yapay zeka sistemi, insan beyninden esinlenerek geliştirildi ve nadir kozmik yapıları tanıyacak şekilde eğitildi. Bu araç, Hubble Legacy Archive’de bulunan yaklaşık 100 milyon görüntü parçasını taradı ve astrofiziksel anomaliler açısından kapsamlı bir inceleme gerçekleştirdi. Çalışmanın yalnızca iki buçuk günde tamamlanması, bu aracın insan gözüyle gerçekleştirilen bir taramaya kıyasla ne denli hızlı ve etkili olduğunu ortaya koydu.
Ortaya çıkan en dikkat çekici sonuç, bu anomalilerden 800’den fazlasının bilim topluluğu için tamamen yeni olmasıydı. Tespit edilen gök cisimlerinin büyük bölümü, birleşme ya da etkileşim sürecinde olan galaksilerden oluştuğu gibi, arka plan galaksilerden gelen ışığı bükerek benzersiz görüntüler oluşturan kütleçekimsel mercekler de dikkat çekiyor. Ayrıca, dev yıldız kümeleri olan galaksiler ve “dokunaç” olarak bilinen gaz yapıları taşıyan diğer nadir galaksi türleri de araştırmacılar tarafından kaydedildi. Bu gelişmenin, astronomi alanında yeni keşiflere zemin hazırlayabileceği düşünülüyor.
