Hebrew Üniversitesi arkeologları Yosef Garfinkel ve Sarah Krulwich tarafından yürütülen araştırma, Halaf dönemi çömleklerinde bulunan bitki motiflerinin, bitkilerin sanatın ana teması olarak ilk defa kullanıldığını gösteriyor. Bu arkeolojik keşif, insanlık tarihindeki sanatsal gelişimde önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Araştırma, 29 farklı alandan elde edilen çömlekler üzerinde yapılırken, bu eserlerde çiçekler, fidanlar, çalılar ve ağaçların temsil edildiği tespit edildi. İlginç olan ise bu bitkisel motiflerin tarımsal anlamdan ziyade estetik kaygılarla, doğal güzellikler ve simetriler üzerine oluşturulmuş olmasıydı. Bu durum, erken dönem toplumlarının estetik ve geometrik farkındalıklarının gelişimini de gösteriyor.
Çalışmanın dikkat çeken bulgularından birisi, çömleklerdeki çiçek motiflerinin yaprak sayılarının belirli geometrik dizilere göre düzenlenmiş olmasıydı. Çeşitli kâselerde 4, 8, 16, 32 ve hatta 64 yapraklı çiçek desenlerinin bulunması, matematiksel bir düzenleme niyetini yansıtıyor. Sarah Krulwich, bu motiflerin, yazının icadından önce bile matematiksel düşüncenin varlığını belgelediğini belirtiyor. Motiflerin yüzeylere eşit şekilde dağıtılması ve belirli dizilere göre tekrarlanması, bu düşüncenin sanatsal alanda da uygulandığını kanıtlıyor.
Garfinkel, bu simetrik düzenlemelerin sadece sanatsal değil, günlük yaşamda pratik bir karşılığının da olabileceğini ifade ediyor. Özellikle tarla bölüşümü veya hasat paylaşımında alanları eşit bölme yeteneğinin, bu gibi becerilerle gelişmiş olabileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar ayrıca, buldukları motiflerin birçok eski kaynakta “bitkisel” olarak nitelendirilmediğini, ancak detaylı analizler sonucunda bu formların belirgin biçimde ayırt edilebildiğini belirtiyor. Bu da tarih öncesi sanat yorumlamalarında dikkat ve özeni ön plana çıkarıyor.
Kaynak: Hebrew Universitesi
