Avustralya’nın güneyinde yer alan ıssız ovalarda bulunan ve “ova sıçanı” olarak bilinen küçük kemirgen, neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya. Ekolog Steve Morton, bu kemirgenin korunmasını artırmak amacıyla isminin Aborjin kültüründen gelen “palyoora” ile değiştirilmesi için bir kampanya yürütüyor. Morton, tarihi boyunca Avrupa isimleriyle adlandırılan bu türlerin aslında Avustralya’nın kendine özgü doğasına ait olduğunu ve bu nedenle isimlerinin yerel kültürle uyumlu hale getirilmesinin önemli olduğunu belirtiyor.
Ova sıçanının karşılaştığı tehditlerin başında habitat kaybı ve tilki, yabani kedi gibi yeni avcılar geliyor. Morton, türlerin halk arasında daha geniş kitleler tarafından benimsenebilmesi ve korunma çabalarının desteklenmesi için Avustralya’daki 60 yerli kemirgen türünün Aborjin isimleriyle anılmasını öneriyor. 2020 tarihli bir araştırma, hayvan isimlerinin duygusal algılarımızı büyük ölçüde etkilediğini gösterirken, tarihsel isimlendirmelerin negatif bir bakış açısı sunabileceğine dikkat çekiyor.
Yaygın isimleri değiştirme girişimleri dünya genelinde de örneklerle dolu. Örneğin, 2022 yılında kimi istilacı türler etnik hakaret içeren isimlerinden arındırıldı. Morton ve Gregory Andrews’un öncülüğündeki çalışmalar, Avustralya kemirgenlerinin adlarını tarihsel haksızlıklardan arındırarak yerli kültürle yeniden bağdaştırmayı hedefliyor.
Bu girişim, Avustralya’nın sömürgecilik geçmişiyle yüzleşmesi ve insanlar arasındaki uzlaşmanın sağlanması yolunda bir adım olarak görülüyor. Bilim insanları, bu isim değişikliklerini gerçekleştirebilmek için yerli halkla iş birliği yaparak türlerin ağırlıklı olarak bulunduğu alanlardaki geleneksel isimlerin kullanılmasını teşvik ediyor. Morton ve Andrews, bu sürecin sonunda toplumun, bu türlerin korunmasına daha fazla ilgi gösterip destek olabileceğine inanıyor.
Kaynak: Nationalgeographic
