Peru Amazonu’nun büyük ağaçları, küçük ağaçlara kıyasla orantısız bir şekilde daha fazla karbon depoluyor. Ancak, bu büyük ağaçlar aynı zamanda kesilmeye en yatkın olanlar, bu da atmosfere daha fazla karbon salındığı ve bu ormanların karbon yutakları olarak işlevini azalttığı anlamına geliyor.
Peru’nun topraklarının neredeyse %60’ı, çoğunluğu Amazon bölgesinde yer alan ormanlarla kaplıdır ve bu ormanlar toplam Amazon yağmur ormanlarının %11’ine denk gelir. Peru’nun mevcut ormancılık yasası, ağaçların cinsine bağlı olarak çapları en az 41 ila 61 santimetre arasında bir değere ulaştığında seçici olarak kesilmesine izin vermektedir. Bununla birlikte, büyük ağaçlar daha fazla odun sağlar ve bu da nakliye maliyetlerini, iş gücünü ve zamanını azaltır. Ancak, bu büyük ağaçların kesilmesi, ormanların karbon depolama kapasitesini düşürmektedir.
Geomar Vallejos-Torres, Peru San Martín Ulusal Üniversitesi tarım bilimci araştırmacılarından biri olarak, büyük ağaçlarda ne kadar karbon depolandığını belirlemek amacıyla ülke genelindeki beş ormanda yüzlerce ağacın çaplarını, uzunluklarını ve ağaç tepelerinin alanlarını ölçerek yer üstü ve yer altı biyokütlesi ve depolanan karbonu tahmin etti. Çalışma, büyük ağaçların çaplarının artmasıyla birlikte karbon depolamalarının orantısız bir şekilde arttığını gösterdi. Çalışma sonuçları, Peru’nun ormancılık politikasının en çok karbon depolayan ağaçları hedef aldığını ve bu ağaçların korunmasının gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
Vallejos-Torres, “Karbon rezervlerinin atmosfere salınmaması konusundaki aciliyet göz önüne alındığında, çapı 41 cm’den büyük ağaçların korunması gereklidir. Bu, aynı zamanda ormanların biyolojik çeşitliliğinin ve mikro faunasının korunmasına ve gelecekteki iklim değişikliklerine karşı mikro iklimin tamponlanmasına olanak tanır” dedi. Ancak bazı bilim insanları, karbonun ne kadar süre saklandığının daha önemli olduğunu savunarak sadece ağaç boyutuna odaklanmanın yeterli olmadığını belirtiyorlar.
Araştırmada, Peruvian Amazon Ormanları’nın karbon depolama kapasitesinin, daha büyük çaplı ağaçlar tarafından nasıl domine edildiği ortaya konuldu. Ancak, ekonomik çıkarlar nedeniyle Peru’da bu ağaçları korumaya yönelik bir yasal reformun çok da mümkün olmadığı düşünülüyor.
Kaynak: Frontiers in Forests and Global Change – Vallejos-Torres ve diğerleri, (2026)
