Tifo hastalığı, gelişmiş ülkelerde artık büyük bir tehdit olarak görülmese de, dünya genelinde hâlâ ciddi bir tehlike olmaya devam ediyor. 2022 yılında yayımlanan bir araştırma, tifo hastalığına neden olan bakterinin, kapsamlı ilaç direnci geliştirdiğini ve direnç göstermeyen türlerin yerini hızla aldığını ortaya koydu. Tifo tedavisinde şu anda sadece antibiyotikler etkili olabiliyor, fakat bakteriyel direncin giderek artması durumun ciddiyetini artırıyor.
Stanford Üniversitesi’nden enfeksiyon hastalıkları araştırmacısı Jason Andrews, dirençli S. Typhi suşlarının hızla yayılmasının acilen önleme tedbirlerini genişletmeyi gerektirdiğini belirtiyor. Özellikle Güney Asya’da, geniş kapsamlı ilaç direncine sahip XDR Tifo vakaları yaygınlaşırken, hem bölge hem de küresel sağlık üzerindeki etkileri giderek artıyor.
Geçmişte, üçüncü nesil antimikrobiyallerle kontrol altına alınabilen XDR tifo vakaları, son yıllarda bu ilaçlara da direnç geliştirdi. Araştırmacılar, azitromisin gibi makrolidlerle kontrol altına alınmaya çalışılan tifo vakalarının, ilaç direnci yayıldıkça daha büyük bir sorun haline geleceği konusunda uyarıda bulunuyor. Eğer türeyen yeni tifo suşları, bu son çare antibiyotiğe de direnç geliştirirse, durum daha da ciddi bir hal alabilir.
Önleyici sağlık önlemleri kapsamında tifo konjüge aşılarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanıyor. Aşıların yaygınlaştırılması ile yeni salgınların önlenmesi sağlanabilir. Ancak bu önlemler tek başına yeterli olmayacağı için, yeni antibiyotiklerin geliştirilmesi üzerinde de çalışmalara hız verilmesi lazım.
Pakistan, tifo ile mücadelede rutin aşılama programları başlatarak öncü bir rol üstlenmiş durumda. Dünya Sağlık Örgütü, bazı tifo konjüge aşılarını nitelikli kabul ederek, tifo yaygın olan ülkelerde aşı programlarının uygulanmasını teşvik ediyor. Antibiyotik direncinin, tifo gibi hastalıklarla mücadelede temel sorunlardan biri olduğu göz önünde bulundurulursa, salgınların etkili bir şekilde önlenmesi için hızlı hareket edilmesi gerektiği bir kez daha gözler önüne seriliyor.
Kaynak: The Lancet Microbe
