James Webb Uzay Teleskobu (JWST), şimdiye kadarki en etkileyici görüntülerinden birini yakaladı: Uzayda asılı duran, saydam bir kafatasındaki devasa bir beyne benzeyen parlayan bir gaz ve toz bulutu. Bu olağanüstü manzaraya resmi olarak PMR 1 adı verilirken, halk arasında “Açık Kafatası Bulutsusu” olarak anılıyor.
PMR 1, yaşamının son evrelerinde olan bir yıldızın dışa doğru yoğun gaz ve toz tabakaları yaymasıyla oluşan bir gezegenimsi bulutsudur. JWST’nin benzersiz kızılötesi görüşü, bu bulutsunun karmaşık kıvrımları ve iplikçiklerini, aynı zamanda nesnenin merkezinden dikey olarak geçen karanlık bir şerit oluşturuyor gibi görünen dev beynin hemisferlerini de gözler önüne serdi.
Bilim insanları, bu roiling maddenin hızla kütle kaybeden ve zıt yönlere jet akımları çıkaran yaşlı bir yıldız tarafından püskürtüldüğünü belirledi. Bu bulutsu, yaklaşık 5,000 ışık yılı uzağımızda, Vela takımyıldızında bulunuyor ve yaklaşık 3.2 ışık yılı genişliğe sahip.
Henüz türünü kesin olarak belirleyemediğimiz bu yıldız hakkında farklı teoriler mevcut. 2001 yılında yapılan bir araştırma, yıldızın spektrumunun Wolf-Rayet türündeki çok sıcak ve parlak yıldızları andırdığını öne sürüyor. Ancak, bulutsunun diğer özellikleri, bu yıldızın daha çok Güneş’e benzeyen, dış katmanlarını atan ve çekirdeği beyaz cüceye dönüşen daha küçük bir yıldız olabileceğini gösteriyor.
Bu eşsiz bulutsu, JWST’nin evrenin gizemlerini çözmeye devam ettiğinin bir kanıtı niteliğinde. JWST’nin bu tür gözlemleri, yıldızların ölüm süreçlerini ve evrimlerini daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.
Kaynak: NASA, ESA, CSA, STScI; Görüntü İşleme: Joseph DePasquale
