NASA, Kuzey Işıkları’nın ardındaki güçlü elektriksel kuvvetleri araştırmak amacıyla Alaska’dan iki sonda roket görevi başlattı. İlk görev olan Black and Diffuse Auroral Science Surveyor, 9 Şubat’ta Poker Flat Araştırma Merkezi’nden fırlatıldı ve yaklaşık 360 kilometre yüksekliğe ulaştı. Görevin baş araştırmacısı Marilia Samara, tüm cihazların beklenildiği gibi çalıştığını ve yüksek kaliteli veri elde ettiklerini belirtti. İkinci görev olan GNEISS ise 10 Şubat’ta arka arkaya fırlatılan iki roketle gerçekleştirildi ve her iki roket de yaklaşık 319 kilometre yüksekliğe ulaştı.
Kuzey Işıkları, uzaydan Dünya’nın üst atmosferine doğru akan elektronlarla aydınlanır. Bu yüklü parçacıklar, atmosferdeki gazları enerjiyle yükleyerek parlamalarını sağlar. Bu süreç, bir elektrik devresinde olduğu gibi bir bütün devre oluşturur. Elektronlar, atmosferden geri uzaya dönerek devreyi tamamlarlar. Bu dönüş süreci daha karışık olup birçok etkene bağlı olarak farklı yönlere dağılır.
GNEISS görevi, bu karmaşık süreçlerin daha iyi anlaşılması amacıyla auroranın elektriksel ortamının üç boyutlu bir haritasını çıkarıyor. İki roketle ve yer tabanlı alıcılar kullanılarak yapılan bu tarama, kuzey ışıkları altındaki plazmanın yoğunluğunu ve elektrik akımlarının akış yollarını belirliyor. Elektrik akımları, atmosferin üst katmanlarına enerji dağılarak sıcaklık değişikliklerine, rüzgarların oluşmasına ve uyduların etkilenebileceği türbülanslara neden oluyor.
Bu tarz incelemeler, uzay hava durumunu daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Böylelikle bilim insanları, uydular ve yer tabanlı gözlem araçlarının verilerini birleştirerek daha geniş bir perspektif kazanabiliyor. GNEISS misyonu aynı zamanda sıra dışı karanlık bölgeler olan “kara auroralar” üzerine de odaklanıyor. Bu bölgeler, elektrik akımının yön değiştirdiği alanlar olarak öne çıkıyor. NASA’nın gerçekleştirdiği bu sonda roket görevleri, uzay hava olaylarının Dünya’nın atmosferinde nasıl etkiler yarattığını anlamamıza önemli katkılar sağlıyor.
