Esneme, genellikle yanlış anlaşılan bir davranış olsa da, bilimsel açıdan insanlar ve hayvanlar arasında ilgi çekici bir fenomendir. Johns Hopkins Üniversitesi’nde Davranışsal Biyoloji Profesörü Dr. Andrew Gallup, esnemenin sosyal ve biyolojik etkileri üzerine açıklamalarda bulundu. Bulaşıcı bir davranış olarak bilinen esneme, sosyal etkileşimlerin bir sonucu olabiliyor ve bu da esneme davranışının kökeni hakkında derinlemesine düşünmeyi gerektiriyor.
Esneme Nedir?
Dr. Gallup’a göre esneme, beyin kan akışını artırarak önemli fonksiyonlara hizmet eden uzun bir gerilme hareketidir. Esnemenin beyin arterlerindeki kan dolaşımını hızlandırdığı ve bu sırada venöz dönüşü de optimize ettiği bilinmektedir. Esneme aynı zamanda uyandırılma veya davranış değişikliklerine geçiş yapan bir uyaran olabilir.
Hayvanlar ve Esneme
Esneme genelde insanların tekelinde sanılsa da, birçok omurgalı türde, balıklardan kuşlara kadar esneme benzeri davranışlar gözlemlenmektedir. Esnemelerin, tarihsel olarak dişli balıklarda başlayıp diğer türlere yayıldığı düşünülmektedir.
Bulaşıcı Esneme ve Sosyal Etkileri
Esnemenin neden bulaşıcı olduğunu tam olarak anlamasak da, bu davranışın sosyal bilişsel becerilerle bağlantılı olabileceği üzerinde duruluyor. Dr. Gallup’a göre, bir grupta bir kişinin esnemesi, diğer bireylerin de esnemeye başlamasına yol açarak grup içindeki senkronizasyonu ve güvenliği artırabilir.
Empati ve Esneme Arasındaki İlişki
Araştırmalara göre, empati yetisi yüksek bireyler, başkalarını esnerken gördüğünde esnemeye daha yatkın olabiliyor. Esneme davranışının, duygu paylaşımı ve duygusal durumları anlama gibi unsurlarla iç içe geçmiş olabileceği düşünüyor. Özellikle yakın ilişkilerde esneme, empatiyi pekiştiren bir unsur olarak karşımıza çıkıyor.
Esneme ve Sosyal Algı
Her ne kadar esneme genelde sosyal ortamlarda olumsuz algılansa da, Dr. Gallup, bu durumun içsel ve kontrol edilemez bir refleks olduğunu ve toplumsal normlar tarafından yanlış anlaşıldığını belirtiyor.
Esnemeyi Engelleyebilir miyiz?
Esnemeyi kontrol altına almak isteyenler için birkaç yöntem öneriliyor. Derin nefes almak veya sakız çiğnemek gibi aktiviteler, esneme dürtüsünü bastırmada etkili olabilir.
Kaynak: Johns Hopkins Üniversitesi, Dr. Andrew Gallup ile görüşmeler.
