Asteroit çarpmasının ardından yeni türlerin şaşırtıcı derecede hızlı evrimleşmiş olabileceği keşfedildi. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Chicxulub çarpmasıyla birlikte yok olan nonavian dinozorların ardından plankton türlerinin sadece 2,000 yıl gibi kısa bir sürede ortaya çıktığı belirtildi. Bu bulgu, yaşamın bu gibi büyük çaptaki felaketlerden sonra beklenenden daha hızlı toparlandığını gösteriyor. Bu hızlı toparlanma sürecinin detayları, 21 Ocak’ta Geology dergisinde yayımlanan bir araştırmada ele alındı.
Araştırmaya göre, yaklaşık 12 kilometre genişliğindeki asteroit Yucatán Yarımadası kıyılarında Dünya’ya çarptığında güneş ışığını engelleyen toz ve is yoğun bir şekilde atmosfere yayılarak yaklaşık on yıl süren karanlık ve soğuk koşullar yarattı. Bu sırada bitki ve hayvan türlerinin %75’ine yakını yok oldu. Çoğu uzman, yeni plankton türlerinin ilk fosillerinin ortaya çıkmaya başlamasının yaklaşık 30,000 yıl aldığını düşünüyordu. Ancak bu tahmin, okyanus tortullarının sabit bir hızda birikmesi esasına dayanıyordu ki Chicxulub çarpışmasından sonra bu durum geçerli olmayabilir.
Yeni araştırmada, bilim insanları farklı bir yöntem kullanarak tortul katmanlardaki helyum-3 izotoplarını inceledi. Bu izotop, sabit bir hızda Dünya’ya düşer ve böylece hangi katmanın ne kadar sürede oluştuğunu belirlemek için kullanılabilir. Araştırmanın verilerine göre Parvularugoglobigerina eugubina isimli plankton türü, çarpmanın ardından yaklaşık 6,400 yıl sonra ortaya çıkmıştır. Bazı bölgelerde ise bu yeni türlerin daha da hızlı, 2,000 yıl içinde belirdiği öngörülüyor.
Bu hızlı adaptasyon süreci, yaşamın esnekliğini ve zorlu çevresel koşullara ne kadar hızlı uyum sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Araştırmacılardan Timothy Bralower, bu bulgunun insan kaynaklı habitat tahribatının tehdit ettiği modern türlerin dayanıklılığı hakkında umut verdiğini belirtti.
Kaynak: Lowery, C. M., Bralower, T. J., Farley, K., & Leckie, R. M. (2026). New species evolved within a few thousand years of the Chicxulub Impact. Geology. https://doi.org/10.1130/g53313.1
