Astronomlar, bazı yıldızların neredeyse evren kadar yaşlı olmalarına rağmen nasıl genç ve canlı kalabildiklerinin sırrını çözdü: Bu yıldızlar, kardeş yıldızlarını “canlı canlı yiyerek” genç kalıyor. Mavi sapkın yıldızlar olarak bilinen bu yıldızlar, 70 yılı aşkın bir süredir gökbilimcileri şaşkına çevirdi. Tek yıldız evrimi teorisine göre var olmaması gereken bu anomal masif çekirdek hidrojen yakıcı yıldızlar üzerindeki araştırmalar, 3 Ocak’ta Nature Communications dergisinde yayınlandı.
Gizemli bu yıldızları incelemek için araştırmacılar, James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanarak Samanyolu’ndaki 48 galaktik küresel küme ve 3.400 mavi sapkın yıldızı analiz etti. Bulgular, bu yıldızların ortaklarını gazdan mahrum bırakarak gençliklerini koruduklarını, bu enerji enjeksiyonunun ise onların daha parlak, mavi ve genç görünmelerini sağladığını ortaya çıkardı.
Bilim insanları, mavi sapkınların iki şekilde oluşabileceğini öne sürüyordu: İki yıldızın şiddetli çarpışmaları veya ikili sistemler olarak bilinen çift yıldızların daha ince etkileşimleri. Araştırmacılar, bu yıldız etkileşimlerini incelemek için galaktik küresel kümelerin mükemmel bir ortam sunduğunu belirtti. Bu kümelerde, yıldızların yoğun kozmik çevrede çarpışmaları ve gaz ticareti yapmaları için uygun bir alan bulunuyor.
Araştırma sonuçlarına göre, yoğun yıldız ortamlarında mavi sapkınlar daha seyrek bulunurken, sakin bölgelerde çok daha yaygın. Çalışma yazarlarından Indiana Üniversitesi astronomu Enrico Vesperini, kalabalık yıldız kümelerinin yıldız çiftleri için dostane bir yer olmadığını söyledi. Araştırmalar, yoğun ortamların mavi sapkınların oluşumunu ve hayatta kalma etkinliğini olumsuz etkilediğini, bu nedenle daha sakin alanlarda bu yıldızların varlığının çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Son olarak, bu çalışma yıldız evrimi anlayışımıza yeni bir bakış açısı sunuyor. Mavi sapkınların, daha büyük kütleli olmaları durumunda bu kadar uzun süre hayatta kalamayacakları, ancak mütevazı kütleleri sayesinde uzun ömürlerini kardeşlerini tüketerek sürdürebildikleri anlaşıldı.
Kaynak: Live Science, Francesco Ferraro ve Barbara Lanzoni’nin açıklamalarına dayanmaktadır.
