Uydu görüntüleri, Teksas’ta bulunan en büyük baraj da dahil olmak üzere ABD genelindeki onlarca barajın, altındaki zeminin kayması nedeniyle çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu denetim bu tür hareketleri hesaba katmadığı için, ülke genelindeki birçok barajın daha önce anlaşıldığından daha kötü bir durumda olabileceği anlamına geliyor.
Yeni bulgular, personel yetersizliği ve yüksek maliyetler nedeniyle sıkı bir şekilde izlenmeyen binlerce barajın zarar görebileceğini ve çökme tehlikesi altında olabileceğini gösteriyor. Ancak sorunun boyutu nedir ve uydu verilerinden erken uyarı sağlamak değerli bir yaklaşım mıdır? Uzmanlar, uyduların barajlardaki zeminin hareketlerini izleyerek yapıyı istikrarsızlaştırdığı yerleri basit bir şekilde tespit edebileceğini belirtiyor. Ancak, bu yeni bulgular, değişen iklim koşullarının ABD’deki yaşlanmakta olan birçok barajın çökme riskini artırabileceğine de işaret ediyor; bu da on binlerce hayatı tehlikeye atabilir.
Uydu görüntüleri, 50 fitten (15 metre) daha yüksek olan ve “kötü” veya “yetersiz” durumda kabul edilen 41 yüksek tehlikeli hidroelektrik baraj üzerinde yapılan analizlerle elde edildi. Bu barajlar, güvenlik sorunları nedeniyle onarım gerektiren bilinir kusurlara sahip. Çalışmanın sonuçları, 13 ABD eyaletindeki ve Porto Riko’daki barajların bilinmeyen zayıflıklarını açığa çıkardı. Bunlar arasında North Carolina’daki Roanoke Rapids Barajı ve Teksas’taki en büyük baraj olan Livingston Barajı da bulunuyor. Örneğin, Houston’a su sağlayan Livingston Barajı’nın kuzey kısmı yılda yaklaşık 0.3 inç (8 milimetre) batarken, güney kısmı aynı miktarda yükseliyor.
Uydu verileri ayrıca, Libya’da 2023 yılında meydana gelen trajik olayı da hatırlatıyor. Aşırı yağış nedeniyle iki baraj çökmüş ve 24.000’e kadar insanın ölmesine neden olmuştu. Bu çöküşlere yol açan sebeplerden biri zemin yükselmesi ve değişiklikleri olarak belirlendi. Bu tür yapı bozulmalarının, yaşanan can ve mal kayıplarını önlemek adına ciddiyetle ele alınması gerekiyor.
ABD’de birçok baraj, inşa edildikleri konjonktürün çevresel koşullarına göre tasarlandığı için, değişen iklim ve arazi kullanımı farklılıkları bu yapılara uzun vadede zarar verebilir. 92,600’e yakın barajdan 16,700’den fazlası yüksek tehlike potansiyeline sahip. Bu da çökmeleri durumunda insan hayatını tehlikeye atabilecekleri ve ciddi maddi hasarlara yol açabilecekleri anlamına geliyor. Barajların güvenliğini artırmak için gereken finansman önemli bir sorun olmaya devam ederken, uydu verileri, bakım ve onarım çalışmalarını önceliklendirmek ve felaketleri önlemek adına önemli bir fırsat sunabilir.
Kaynak: Live Science
