Yapay zekâ destekli mamografi, agresif meme kanseri türlerinden muzdarip hastaların tedavi sonuçlarını iyileştiriyor. İsveç’te gerçekleştirilen altın standartlı bir çalışım olan Mammography Screening with Artificial Intelligence (MASAI) denemesi, yapay zekâ destekli mamografinin sadece tarama performansını artırmakla kalmayıp, aynı zamanda radyologların iş yükünü de azalttığını ortaya koydu. Bu araştırma, yapay zekânın meme kanseri hastalarının sonuçlarını iyileştirdiğini kanıtlayan ilk çalışmadır.
Yapay zekâ, tıp alanında özellikle görüntüye dayalı tanı koyma süreçlerinde yaklaşık on yıldır kullanılmaktadır. Bu sistemler, röntgen, MRI ve doku biyopsisi gibi tıbbi görüntülerde tümör ve hastalık belirtilerini tanımlamak üzere eğitildi. Oysa bu zamana kadar yapılan çalışmaların çoğu, geçmişe yönelik (retrospektif) idi, yani daha önce teşhisi konulmuş hasta görüntüleri kullanılarak yapılıyordu. İsveçli araştırmacılar ise, gerçek zamanlı (prospektif) bir çalışmayla AI destekli mamografinin hastaların uzun süreli sağlık sonuçlarına olumlu etkilerini incelemek amacıyla MASAI denemesini gerçekleştirdi.
MASAI çalışması, 40 ila 80 yaş aralığında, 100.000’den fazla İsveçli kadını kapsadı. Çalışma, yapay zekânın klinik olarak önemli kanserleri tespit etme oranını artıracağını ve radyolojik inceleme sürecini hızlandıracağını gösterdi. Bunun sonucunda, özellikle sıklıkla gözden kaçabilen ve agresif olarak bilinen ara kanserlerin tespitinde ilerleme kaydedildi. Yapay zekâ, radyologlara ikinci bir göz olarak hizmet ederek, görüntülerdeki şüpheli bulguları daha hızlı ve net tespit etmelerine yardımcı oldu.
Yanlış pozitifler ve aşırı teşhis, kanser taramasının potansiyel dezavantajlarından sadece biridir. Ancak yapay zekâ, bu yan etkileri artırmadan, meme kanserinin erken teşhis edilmesini sağladı. Yapay zekâ destekli tarama teknikleri, radyolog eksikliği gibi lojistik zorlukların da üstesinden gelmeye yardımcı olabilir. Örneğin, yapay zekâ sayesinde daha az uzman radyolog ile daha fazla sayıda hasta taraması gerçekleştirilebiliyor.
Bu gelişmelerin ardından, yapay zekâ destekli tarama uygulamalarının, radyoloji alanında daha geniş çapta benimsenmesi bekleniyor. Etkisi büyük olabilecek bu çalışmanın ileriki aşamalarında, Afrika gibi radyolog eksikliği çeken bölgelerde de uygulanması planlanıyor. Yapay zekâ, burada daha doğru ve hızlı teşhis imkânı sunarak meme kanserine karşı daha etkin bir mücadele sağlamak üzere kullanılacak.
Kaynak: Gommers, J., et al. (2026). The Lancet. DOI
