Bilgisayarlı tomografi taramaları sayesinde yaklaşık 500 yıl önce kurban edilip mumyalanan İnka çocuklarının son anları ortaya çıkıyor. Yapılan çalışmalarda, And Dağları’nın zirvelerinde “tanrılara haberci” olarak bırakılan dört İnka çocuğunun kalıntıları incelendi. Bu araştırma, çocuklardan en az birinin başka bir yerde öldürüldüğünü ve daha sonra bir dağ zirvesine taşındığını gösterdi. Çalışmanın sonuçları, bu kurbanlardan bazılarının yaralı veya hasta olabileceklerini ortaya koyarak, geçmişteki anlatılara meydan okuyor.
Varşova Üniversitesi’nden arkeolog Dagmara Socha’nın önderlik ettiği araştırma, teknolojinin yardımıyla, çocukların ölüm nedenlerini ve kurban edilme koşullarını daha detaylı inceleme fırsatı sunuyor. “Buz Bakiresi” veya “Juanita” adıyla bilinen en ünlü buz mumyası da 1995 yılında Peru’daki Ampato Dağı’nda bulunmuştu. Bu yeni taramalar, 10 yaşındaki bir kız çocuğunun, başka bir bölgede öldürüldüğünü ve dağ zirvesine taşındığını doğruluyor. Taramalar, çocuğun karın ve göğüs boşluklarında organ eksikliği olduğunu gösteriyor; bu da ilk defa bir mumyanın bilinçli olarak hazırlandığını işaret edebilir.
Buz mumyalarından biri üzerinde yapılan taramalarda, İnka döneminde yaygın olan Chagas hastalığı belirtileri bulundu. Bu bulgular, İspanyol kronikçilerin “kusursuz” kurbanlar hakkındaki iddialarını çürüterek, İnka toplumunun genel sağlık koşulları hakkında ipuçları sağlıyor. Capacocha ritüellerinde seçilen çocuklar, soğukkanlı bir şekilde başlarına vurularak öldürülmüş olabilir. Erken İspanyol yazarlar, capacocha kurbanlarının, öldükten sonra bile yaşayan topluluklar için ilahi bir köprü görevi gördüğünü öne sürüyor.
Çalışma, geçmişteki tarihi anlatıların ihtiyatlı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Bulgular, antik kültürlerin sosyal ve dini pratiklerine dair daha derin bir anlayış geliştirmeye yardımcı oluyor. Bu araştırma, İnka İmparatorluğu’nun ritüel yaşamına dair yeni bir bakış açısı sunarken, buz mumyalarının korunmuş kalıntıları aracılığıyla tarih ve teknolojinin nasıl bir araya geldiğini gösteriyor.
Kaynak: Socha, D. M., Panzer, S., Reinhard, J., Zink, A., Sulca, W. C. M., Grupp, F., & Paladin, A. (2026). Paleoradiology opens new insights into frozen mummified children from Ampato and Sara Sara volcanoes, Peru. Journal of Archaeological Science: Reports, 70, 105610.
