Neandertal hamileliklerinin karmaşıklığı ve bu durumun yok oluşlarına etkisi, bilim insanları tarafından incelenmeye devam ediyor. Yeni bir araştırmaya göre, Neandertallerin düşük doğurganlık oranları ve ölümcül gebelik komplikasyonları bu eski insan türünün yok oluşunda önemli bir rol oynamış olabilir. Özellikle, preeklampsi ve eklampsi gibi gebelik komplikasyonlarının Neandertal anneler ve bebekler için ciddi tehditler oluşturduğu düşünülüyor.
Gebelikte plasentanın rahme doğru yerleşememesi sonucu gelişen preeklampsi, fetüse yeterli kan akışını engelleyerek fetal büyüme kısıtlamasına neden olurken, anne için de tehlikeli tansiyon artışlarını tetikleyebilir. Öte yandan, genellikle nöbetle seyreden eklampsi, anne sağlığını ciddi ölçüde tehdit edebilir. Modern tıp bu riskleri büyük oranda azaltmış olsa da günümüzde halen preeklampsi insan gebeliklerinin yüzde 2 ila 8’inde, eklampsi ise yaklaşık yüzde 1 oranında görülmektedir.
İnsanlar arasında preeklampsi veya eklampsi yaşayan tek tür olmamız dikkat çekicidir. Araştırmacılar, Neandertallerin gebelik mekanizmalarının modern insanlarla benzer olduğuna işaret ederek, bu komplikasyonları yaşamış olabileceklerini öne sürüyorlar. Ancak Neandertallerin koruyucu mekanizmaları evrimleştirememiş olmaları, bu komplikasyonların sebep olduğu yüksek anne ve bebek ölüm oranlarının onların yok oluşuna katkıda bulunmuş olabileceğini düşündürüyor.
Evrimsel perspektiften bakıldığında, insanlarda gelişen üreme korumaları, yüzeysel plasentasyon vakalarının çoğunu annenin hayatını tehdit eden sendromlara dönüşmekten korumuş olabilir. Bu tür koruyucu mekanizmaların Homo sapiens’in hayatta kalma başarısında önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Fakat Neandertaller bu tür korumalardan yoksun kalmış olabilir ve bu da onların soylarının tükenmesine neden olmuş olabilir.
Kaynak: IFL Science (10 Şubat 2026). Makale: Robillard, P. Y., Saito, S., & Gustaaf, D. (2026). “Why reproduction has probably been very problematic in Neanderthals: the fabulous history of (pre) eclampsia”. Journal of Reproductive Immunology, 104852.
