ABD’de istilacı türler arasında hızla yayılan benekli fener sineğinin şehir yaşamıyla daha dirençli hale geldiği ortaya çıktı. Bu bilimsel keşif, New York Üniversitesi biyologlarından Fallon Meng’in yürüttüğü bir çalışmanın sonucu. Meng’e göre, kentler istilacı türler için evrimsel bir kuluçka işlevi görebilir, bu da onların yüksek sıcaklık ve pestisit gibi stres faktörlerine daha dirençli hale gelmelerini ve yeni ortamlara uyum sağlamalarını kolaylaştırabilir.
Benekli fener sineği (Lycorma delicatula), uzun ağız parçalarıyla bitkilerin özsuyunu emen bir türdür. Anavatanı Çin olan bu sinek, Güney Kore, Japonya ve ABD’ye kadar yayıldı. ABD’de ilk kez 2014 yılında Pennsylvania’da gözlemlenmiş, günümüzde ise doğu eyaletlerinde 19 farklı bölgede bulunmuştur. Bu sineğin en sevdiği konakçı bitki cennetin ağacı (Ailanthus altissima) da istilacı bir türdür, ancak benekli fener sineği, asma, şerbetçiotu, akçaağaç, meyve ağaçları ve sert ağaçlar gibi ekonomik değeri yüksek bitkiler dahil olmak üzere birçok bitki türünde beslenme yeteneğine sahiptir.
Bu sinekler, bitkileri zayıflatmakla kalmaz, aynı zamanda beslenirken salgıladıkları tatlı, yapışkan bir sıvı da isli küf oluşumunu teşvik eder. Arılar, bu tatlı atığa çekilirse ürettikleri balın tadı dumanlı ve kalıcı bir aroma kazanır, ancak bu bal hala yenilebilir durumdadır. 2019’daki bir çalışmalar, sadece Pennsylvania’da sineklerin kontrol edilememesi halinde bu durumun yıllık 324 milyon dolarlık bir maliyet oluşturabileceğini öngörmektedir.
Genom dizilimi çalışmaları, benekli fener sineğinin, hem şehirde hem de kırsal alanlarda farklı genetik profillere sahip olduğunu gösterdi. Şangay’ın kentsel alanlarındaki sinekler, şehirlerin sıcak koşullarına ve toksinlerine daha toleranslı hale gelmişti. ABD’de yapılan araştırmalarsa, bu uyum yeteneklerinin Amerikan şehirlerindeki sineklerde de gelişmeye devam ettiğini gösterdi. Genetik darboğazların incelenmesi, bu sineklerin göç tarihlerini ve evrimsel uyum süreçlerini anlamada bilim insanlarına yol gösterdi.
Kaynak: Live Science
