Epstein-Barr virüsü, çoğu insanın hayatlarının bir noktasında enfekte olduğu bir virüstür ve genellikle hafif veya hiç belirti vermemektedir. Ancak yeni bir araştırma, bu virüsün bazı insanlarda kronik rahatsızlıklara neden olabileceğini ortaya koyuyor. Araştırma, Epstein-Barr virüsünün bazı kişilerde kronik hale gelme olasılığını artırabilecek 22 insan genini ortaya çıkardı.
Epstein-Barr virüsü, mononükleoz olarak bilinen ve aşırı yorgunluğa neden olan geçici bir hastalığa yol açabilir. Ancak virüs genellikle vücutta sessiz kalır ve bağışıklık sisteminin B hücrelerinde barınır. Bazı bireylerde ise bu virüs daha aktif hale gelerek, belirli lenfoma türleri ve otoimmün hastalıklar gibi sağlık sorunlarının ortaya çıkma riskini artırabilir.
Araştırmacılar, bu durumun neden sadece bazı insanlarda meydana geldiğini anlamak için insan DNA’sı biyobankalarındaki verileri incelediler. Çalışma, yüksek düzeyde Epstein-Barr DNA’sına sahip bireylerin, dalak hastalıkları ve Hodgkin lenfoma gibi sağlık sorunları ile ilişkili olduğunu gösterdi. Ayrıca, romatoid artrit ve lupus gibi diğer hastalıklarla da Epstein-Barr virüsü bağlantısı tespit edildi.
Araştırmacılar, bu genlerin çoğunun, bağışıklık hücrelerinin antijenleri bağışıklık sistemine sunmasında rol oynadığı bilinen insan lökosit antijen (HLA) bölgesinde yer aldığını buldular. Bu genetik varyantların, vücudun virüs çoğalmasını baskılamasını zorlaştırdığı düşünülüyor. Ancak kesin nedenselliği belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.
Çalışma, aynı zamanda Epstein-Barr virüsünün kronik enfeksiyonla ilişkili genetik varyasyonlarla nasıl etkileşime girdiğini daha derinlemesine inceleme konusunda yeni araştırma yolları önerirken, benzer etkileri olan diğer virüslerin keşfi için biyobankalardaki veri kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Kaynak: Nyeo, S. S. et al. Population-scale sequencing resolves determinants of persistent EBV DNA. Nature. Link
