Çin’de ortaya çıkarılan üç Homo erectus kafatası, 1.8 milyon yıl öncesine tarihlendirildi ve önceki tahminlerden yaklaşık 600.000 yıl daha eski olduğu belirlendi. Bu keşif, Doğu Asya’daki insan evrimine ve Homo erectus’un bu bölgedeki varlık zamanlamasına ışık tutuyor.
Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmada, Hubei eyaletindeki Yunxian kafataslarının Doğu Asya’da bilinen en eski Homo erectus örnekleri olduğu belirtildi. Çalışmanın ortak yazarı, antropoloji profesörü Christopher Bae, sonuçların Homo erectus’un kökenlerinin yeniden düşünülmesine yol açabileceğini ifade ediyor. Genellikle, Homo erectus’un Afrika’da yaklaşık 2 milyon yıl önce ortaya çıktığı kabul edilirken, bu yeni tarih, türün kökenlerini 2,6 milyon yıl öncesine çekebilir.
Yunxian kafataslarının yaşını belirlemek için kozmik çekirdek gömülme tarihlendirmesi adı verilen bir yöntem kullanıldı. Bu teknik, kuvarsın kozmik ışınlara maruz kalmasından bu yana geçen süreyi ölçerek fosillerin yaklaşık 1.77 milyon yıl öncesine ait olduğunu ortaya koydu. Ancak bu eski tarih, Çin’de bulunan bazı taş aletlerle karşılaştırıldığında daha genç kalıyor. Taş aletler, 2,1 milyon ile 2,43 milyon yıl öncesine tarihleniyor ve bu durum uzmanlar arasında tartışmalara neden oluyor.
Yunxian kafataslarının boyutları, Gürcistan’daki Dmanisi bölgesinde bulunan Homo erectus fosilleriyle karşılaştırıldığında, daha büyük beyin yapısına işaret ediyor. Bu da Afrika dışındaki erken hominin popülasyonlarında önemli bir çeşitliliğe işaret ediyor. Çalışmada yer almayan paleontolog Chris Stringer, bu tarihin doğru olması durumunda, Homo sapiens’in atasının kökenlerini yeniden gözden geçirme gerekliliğini gündeme getiriyor.
Author: Franz Weidenreich
Kaynak: Hua Tu et al. (2026). “The oldest in situ Homo erectus crania in eastern Asia: The Yunxian site dates to ~1.77 Ma”. Sci. Adv. 12. Live Science. 18 Şubat 2026.
