Ubeidiya Alanı, En Az 1,9 Milyon Yıl Öncesine Dayanıyor
Ürdün Vadisi’ndeki Ubeidiya alanı, gelişmiş tarihleme teknikleri sayesinde en az 1,9 milyon yıl öncesine tarihlenerek Afrika’dan çıkışın kilit noktalarından biri haline geldi. Bu yeni bulgu, Ubeidiya’yı, erken insanlık tarihine dair Afrika dışındaki en eski alanlardan biri olarak konumlandırıyor. Taş aletlerle tanınan ve Asya ile Afrika kökenli türleri barındıran Ubeidiya Formasyonu, insan evriminin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir.
Geçmişte Ubeidiya’nın yaşını belirlemek oldukça zordu; ancak yakın zamanda araştırmacılar, alandan alınan örneklerle üç ileri tarihleme tekniği kullanarak tahminleri yeniden değerlendirdi. Kozmojenik izotop gömülme tarihlemesi ile yapılan ölçümler, kayaların yüzeye maruz kaldığı süreyi belirledi. Ek olarak, çökellerde bulunan Dünya’nın eski manyetik alan izleri, alanın Matuyama Kronu dönemine ait olduğunu doğruladı. Son olarak, fosilleşmiş tatlı su salyangozlarına ait kabuklarla uranyum-kurşun tarihlemesi yapılarak daha geniş bir bağlamda değerlendirilmiş asgari bir yaş aralığı oluşturuldu.
Ubeidiya’nın yeni zaman çizelgesi, Gürcistan’daki Dmanisi alanı ile benzer yaşta olduğunu ve homo cinsine ait grupların çeşitli taş alet teknolojisini kullanarak Afrika’dan eş zamanlı olarak göç edebileceğini gösteriyor. Bu durum, farklı hominin gruplarının aynı dönemde farklı bölgelere yayıldığına dair ipuçları sunuyor.
Araştırmanın yazarları, bu çalışmanın uzun yıllara dayanan bir belirsizliği ortadan kaldırdığını ve bölgedeki çökellerin karmaşık “maruz kalma-gömülme” geçmişini ortaya koyduğunu ifade etti. Sonuç olarak, Ubeidiya’nın doğru tarihlendirilmesi, erken insanlık tarihine dair önemli bir bilimsel bilmeceyi çözmeye yardımcı oluyor.
Kaynak: Hebrew University of Jerusalem. 19 Şubat 2026. Makale: A. Matmon et al. (2026). Complex exposure-burial history and Pleistocene sediment recycling in the dead sea rift with implications for the age of the Acheulean site of ‘Ubeidiya. Quaternary Science Reviews.
