Yeni bir çalışmaya göre, insan beyni yetişkinlik boyunca yeni nöronlar üretebilir ve süper yaşlılar olarak bilinen üstün hafızaya sahip kişiler, sağlıklı akranlarından çok daha fazla gelişmekte olan beyin hücresine sahiptir. Illinois Üniversitesi Şikago’dan sinirbilimci Orly Lazarov, süper yaşlıların akranlarına kıyasla iki kat daha fazla olgunlaşmamış nörona sahip olduklarını belirtti. Bu bulgular, Alzheimer hastalarının nörojenezinin ise belirgin bir şekilde azaldığını ortaya koyuyor.
Bu araştırma, 20 ila 100 yaş arası insanlardan alınan 38 beyin örneği üzerinde yapıldı. Çalışmada, genç ve sağlıklı bireylerden elde edilen beyin dokuları üzerinde nörojenez yolları belirlendi. Ardından, hipokampustan izole edilmiş hücre çekirdekleri analiz edilerek kök hücreler, nöroblastlar ve olgunlaşmamış nöronlar incelendi. Sonuçlar, süper yaşlıların diğer yaş gruplarındaki sağlıklı bireylere göre iki kat daha fazla nörogeneze sahip olduğunu gösterdi.
Alzheimer teşhisi konulmuş olan bireylerdese, olgunlaşmamış nöron seviyelerinde ciddi bir düşüş gözlendi. Süper yaşlılarda, sinaptik bağlantıları güçlendiren, beynin esnekliğini artıran ve beyin kaynaklı nörotrofik faktörü artıran gen aktivitesinde bir artış tespit edildi. Bu da onların beyinlerinin nöroplastisite açısından daha dirençli olduğunu gösterdi.
Araştırmanın bulguları, yaşlılıkta beyin sağlığını koruma stratejileri geliştirilmesinde önemli rol oynayabilir. Dahası, doğal nörojenez süreçlerini koruyan ya da destekleyen genetik ve çevresel faktörlerin belirlenmesi, Alzheimer gibi hastalıkların önlenmesinde faydalı olabilir. Çalışma, beyin yaşlanmasının sabit olmayabileceğini ve doğru stratejilerle belleğin korunabileceğini göstermektedir.
Kaynak: Nature dergisi
