Batı Avrupa’da şimdiye kadar keşfedilen en eski hibrit hayvan kalıntıları, 2.700 yıl önce ölen bir kadınla birlikte gömülen bir katıra ait. Bu keşif, İspanya’nın kuzeydoğusunda bulunan Hort d’en Grimau arkeolojik alanında yapıldı. Katır ve kadın, eski bir çukurda defnedilmişti. Katırın kalıntıları, erkek bir eşek ile dişi bir atın melez yavrusu olduğunun genetik testlerle doğrulanması sonucu kesinleşti.
Katır, genellikle kısır bir hayvan olarak bilinir ve tarih boyunca değeri bu nadirlikten kaynaklanmıştır. Arkeologlar bu özel katırın, Fenikelilerin etkili olduğu bir dönemde yaşamış olduğunu ve muhtemelen Orta Doğu kökenli bilgilerin İspanya’ya taşınmış olabileceğini belirtiyor. Fenikeliler, denizci bir topluluk olarak bu tür bilgileri bölgeye aktarabilirdi.
Bilim insanları katırın kemiklerinde yaptığı isotop analizleriyle, hayvanın tahılla zengin beslenmiş olduğunu ve yoğun bir şekilde binek hayvanı olarak kullanıldığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu yaşlı katırın üzerinde biniş izleri ve iyi beslenmiş olduğu kanıtlarından yola çıkarak, toplumsal açıdan önemli bir yere sahip olduğunu öne sürüyor.
Kadın ise öldüğünde 20-25 yaşları arasında olup, hakkında çok az bilgi mevcut. Kalıntıları kısmen yakılmış ve bu durum kadının defnedildiği anlarda dikkatle yerleştirilmiş olabileceğini gösteriyor. Bu defin biçimi, kadının toplumdaki statüsü hakkında kesin bir sonuca varmayı zorlaştırıyor. Katır ise yanmadan gömülmüş. Arkeologlar, kadının neden bir katırla birlikte gömüldüğünü henüz netleştirebilmiş değil; farklı motifler ya da sosyal statüler bu duruma sebep olmuş olabilir.
Kaynak: Live Science, 11 Şubat 2026. The oldest mule in the western Mediterranean. The case of the Early Iron Age in Hort d’en Grimau (Penedes, Barcelona, Spain) – Journal of Archaeological Science: Reports.
