Kova Takımyıldızı’nda yer alan ve Dünya’dan 650-700 ışık yılı uzaklıkta bulunan Helix Bulutsusu (NGC 7293), astronomların yoğun ilgi gösterdiği gezegenimsi bulutsulardan biridir. Halk arasında “Tanrı’nın Gözü” olarak da bilinen bu etkileyici yapı, Güneş benzeri bir yıldızın ölüm sürecinde dış katmanlarını uzaya fırlatması sonucu oluşmuştur. James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) kızılötesi gözlemleri sayesinde, bu bulutsuda yer alan ve merkezden dışarı doğru uzanan binlerce “kuyruklu yıldız benzeri” gaz düğümü daha net bir şekilde gözlemlenebiliyor.
NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu ile elde edilen yakın kızılötesi görüntüler, Helix Bulutsusu’ndaki gaz düğümlerini eşi görülmemiş bir netlikle ortaya çıkardı. Bulutsunun genişleyen gaz kabuğu etrafını saran bu yapıların, arkalarındaki uzun kuyruklarıyla adeta kuyruklu yıldızları andırdığı gözlenmektedir. Görüntülerde, bu sütunlar ince bir cam tabakası üzerine üflenen sıvı gibi merkezden yukarıya akarken, daha yoğun bölgelerde koyu kırmızı, dış kısımlarda ise sarı ve altın tonlarında bir görünüm almaktadır.
Bu dikkat çekici yapılar, kozmik bir etkileşimin ürünü olarak tanımlanabilir. Yıldızın ölüm sürecinde açığa çıkan sıcak rüzgarlar, yıldızın daha önce dışarı atılmış soğuk toz ve gaz kabuklarına çarparak bu karmaşık düğümlü yapıları oluşturmaktadır. Bilim insanları, bu durumu daha hızlı ve hafif bir maddenin daha ağır ve yavaş bir maddeyi itmesine benzetmektedir; bu etkileşim, bulutsunun heykelsi yapısını şekillendirir.
Helix Bulutsusu, Hubble Uzay Teleskobu’yla da gözlemlenmiş olup, her teleskop farklı özelliklerini ön plana çıkarmaktadır. Hubble’ın görünür ışıkta çektiği görüntüler daha yumuşak bir manzara sunarken, Webb Teleskobu’nun kızılötesi gözlemleri, gaz düğümlerinin detaylarını daha belirgin kılar. Webb’in Yakın Kızılötesi Kamera (NIRCam) aygıtı, sıcak gazdan soğuk gaza doğru geçişi ve madde değişimini ayrıntılı bir şekilde sunmaktadır. Mavi tonlar en sıcak gazı, sarı ve turuncu tonlar hidrojen atomlarının moleküllere dönüştüğü bölgeleri, kırmızı tonlar ise bulutsunun en soğuk ve ince kısmını temsil eder.
Helix Bulutsusu’nun bu gaz düğümleri, yıldızların yaşam döngüsünün sonunda materyallerini nasıl kozmosa geri kazandırdığını da izah etmektedir. Güneşimizin gelecekteki muhtemel evrim sürecine ışık tutan bu doğal fenomen, James Webb Uzay Teleskobu aracılığıyla daha detaylı incelenmektedir.
Kaynak: Evrim Ağacı
