Avrupa Birliği, Mercosur ve Hindistan ile gerçekleştirdiği serbest ticaret anlaşmalarıyla, ticaret politikalarında önemli bir adım atmış bulunuyor. Bu gelişmeler, Türkiye açısından da büyük bir etki yaratma potansiyeline sahip, zira Türkiye’nin günümüz ihtiyaçlarına cevap veremeyen gümrük birliği anlaşmasının güncellenmesi talepleri yanıt bulmuyor. Türkiye ve AB’nin karşılıklı ticaret ilişkilerinde yeni zorluklar ortaya çıkması beklense de, yetkililer gümrük birliği güncellemelerinin her iki taraf için de ekonomik faydalarını vurguluyor.
AB, Türkiye’nin gümrük birliğinin modernizasyonu için gösterdiği gayretlerin farkında olsa da, bu konuda somut adımlar atılmış değil. Türkiye, mevcut gümrük birliği yapısının, hizmetler, tarım ve kamu alımlarını kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğine inanıyor. Ancak, ikili ilişkilerin önündeki siyasi engeller de bu süreci yavaşlatıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, gümrük birliğinin güncellenmesinin her iki tarafın ekonomik rekabetçiliğini artıracağını belirtirken, İktisadi Kalkınma Vakfı Başkanı Ayhan Zeytinoğlu da bu konunun ivedilikle ele alınmasının önemine dikkat çekti.
Türkiye, AB ile yaptığı temaslarda bu güncellemenin, özellikle ticari engellerin ortadan kaldırılması ve ticaretin daha öngörülebilir hale gelmesi için zorunlu olduğunu vurguluyor. Ancak bazı AB üye ülkelerinden gelen siyasi sebepler, bu teknik konunun politik bir hal almasına yol açıyor. Avrupa Parlamentosu ise, güncellemeye insan hakları, temel özgürlükler ve iyi komşuluk ilişkileri gibi kriterlere dayanmadan onay vermiyor.
AB’nin Türkiye ile güncel ticaret ilişkileri ve gümrük birliğinin tekrar masaya yatırılması, her iki tarafın da ekonomik geleceği açısından büyük önem taşıyor. Güncelleme süreci başladığında, bu sürecin 1-3 yıl sürmesi beklenirken, tüm tarafların onayıyla sonuçlanması için bir 1-2 yıllık bir onay süreci de öngörülüyor. Türkiye ve AB’nin ticaret hacmi şu an rekor seviyelere ulaşmış olsa da, her iki bölgenin bu fırsatı değerlendirerek daha yakın ekonomik ilişkiler kurması hedefleniyor.
