Taş Devri dönemi İsveç topraklarında yaşayan insanların, cenaze törenlerinde dikkat çekici bir ritüel uyguladıkları keşfedildi. Bulunan antik mezarlarda küçük bir çocuğun ağaçkakan tüylerinden yapılmış bir taçla, bir kadının ise çok renkli kürk ve tüylerle süslenmiş ayakkabılarla gömüldüğü belirlendi. Bu sıradışı bulgular, Helsinki Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği yeni bir teknikle topraktaki tüy ve saç izlerini analiz etmeleri sonucu ortaya çıktı.
Araştırmalar, özellikle Geç Mezolitik döneme ait İsveç’in güneyindeki Skateholm arkeolojik alanında yoğunlaştı. MÖ 5200-4800 yılları arasında kullanımda olan mezarlıkta yapılan kazılarda, 35 mezardaki mikroskobik tüy ve diğer organik kalıntılar incelendi. Elde edilen bulgular, ölülerin su kuşu tüyleri içeren başlıklarla defnedildiğini ve bazı mezarlarda geyik, sığır gibi hayvanların tüy ve kıllarının olduğunu gösterdi.
Topraktan elde edilen kalıntılar, 21 kişinin farklı türlerde tüylerle gömüldüğünü işaret ediyor. Bu, tüylerin başlık yapımında, çeşitli aksesuarların ise kişinin sosyal statüsünü veya törensel önemini vurgulamak için kullanılmış olabileceğini düşündürüyor.
Kirkinen ve ekibi, bu yeni teknikle mikroskobik seviyede bile olsa, antik mezar deposyonda bozulabilir malzemelerin izlerini ortaya çıkarabildiklerini belirtiyorlar. Çalışmanın sonuçları, antik toplumların günlük yaşamlarındaki sembolik nesnelerin önemine dair yeni veriler sunuyor. Gelecekte, sediment DNA analizi gibi daha ileri tekniklerle bu bulguların genişletilmesi planlanıyor.
University of Helsinki. 24 Şubat 2026.
Makale: Kirkinen, T., Larsson, L. & Mannermaa, K. (2026). Waterbirds, mustelids and bast fibres – evidence of soft organic materials in the Late Mesolithic Skateholm I and II cemeteries, Sweden. Archaeol Anthropol Sci 18, 56.
