Yapay zekâ (AI) hakkında birçok Amerikalı güven duymadığını belirtse de, San Diego Kaliforniya Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, AI tarafından oluşturulan çevrimiçi incelemelerin özetlerini okuduktan sonra, insanların bu ürünleri satın almaya daha yatkın olduğunu ortaya koydu. Ancak AI’in ürünler hakkında sorulduğunda %60 oranında halüsinasyon gördüğü de saptandı.
Bu çarpıcı bulgular, doğal dil işleme ve bilişsel yanlılıklar üzerine dünyanın çeşitli bölgelerinden bir araya gelen bilim konferanslarında sunuldu. Araştırmada, yapay zekâya medya röportajları ve ürün incelemelerini özetlemesi istendi; ardından oluşturulan özetlerin doğruluğu kontrol edildi. Yapay zekâya dayanan bu dil modellerinin, kullanıcı davranışlarını nasıl etkilediği üzerine şimdiye kadar yapılmış ilk çalışma olduğu vurgulandı.
Yapay zekâ tarafından üretilen özetleri okuyan katılımcılar, %84 oranında ürün satın almayı düşündüklerini ifade ederken, insan yazarlar tarafından yazılan özetleri okuyanlar arasında bu oran %52’de kaldı. Bilim insanları, dil modellerinin giriş metninin başına daha fazla odaklandığını ve eğitim verilerinde yer almayan bilgileri işlerken daha az güvenilir hale geldiğini belirtti. Çalışmanın lideri Abeer Alessa’ya göre, maliyetli senaryolarda bu tür çerçeve kaymaları daha ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu araştırma, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin insanların karar verme süreçleri üzerindeki etkisini anlamak ve analiz etmek adına önemli bir adım sunuyor. Araştırmacılar, medyanın yanı sıra eğitim ve kamu politikası gibi alanlarda sistematik yanlılık riskini azaltmaya yönelik içerik değişikliklerinin dikkatle analiz edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Kaynak: Alessa et al., IJCNLP-AACL 2025
