NASA, Boeing’in Starliner kapsülünün 2024’teki başarısız test uçuşunu, Challenger ve Columbia mekik felaketleri ile Apollo 13 misyonuyla aynı kategoriye aldı. NASA’nın yayınladığı yeni bir raporda, iki NASA astronotunu beklenmedik şekilde dokuz ay boyunca uzayda mahsur bırakan başarısız uçuş “Type A aksaklığı” olarak sınıflandırıldı. Bu, NASA’nın güvenlik yönetiminde en ciddi sınıflandırma olarak biliniyor.
“Type A aksaklıklar,” bir mürettebat üyesinin ölümü veya kalıcı sakatlığına yol açan olaylar, uzay aracının gövdesinde kopmalar meydana gelmesi veya görevden kaynaklanan zararların 2 milyon doları aşması durumunda sınıflandırılıyor. 282 sayfalık raporun bulguları arasında hatalı mühendislik, zayıf denetim ve görevden sorumlu olanlar arasındaki yetersiz koordinasyon yer alıyor.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, “Bu soruşturmanın en ürkütücü sonucu donanım değildir. Eğer göz ardı edilirse, insanlı uzay uçuşuyla uyumsuz bir kültür oluşturabilecek karar verme mekaniğidir” açıklamasını yaptı. NASA’nın Starliner’ı mürettebatlı uçuşa geri döndürmek için Boeing ile çalışmaya devam edeceği belirtildi.
Starliner’ın sorunları, 5 Haziran 2024’te Florida Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’nden gerçekleştirilen ilk mürettebatlı test uçuşu sırasında ortaya çıktı. Yörüngeye girdikten sonra, beş helyum kaçağı ve tepkime kontrol sistemi (RCS) iticilerinin arızaları dahil olmak üzere birçok kusur belirlendi. Bu, mühendisleri yerden sorun çözmeye zorladı. Uzay aracının Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) tırmanışı sırasında, hatalı RCS iticilerindeki Teflon contaların ısındığı ve yerinden çıktığı varsayıldı.
Sonunda NASA, Boeing’in hatalı aracı mürettebat olmadan geri getirmeye karar verdi. Butch Wilmore ve Suni Williams, başlangıçta sekiz gün sürmesi planlanan görevleri toplam 286 gün sürdükten sonra SpaceX Dragon kapsülü ile 18 Mart 2025’te Dünya’ya getirildi.
Boeing’in Starliner kapsülü, NASA’nın 2011’deki uzay mekiği programının emekliye ayrılmasının ardından astronotları düşük Dünya yörüngesine taşımak için kurduğu Ticari Mürettebat Programı kapsamında inşa edildi. Amerikan uzay yolculuğu çeşitliliğinin önemine değinen Isaacman, Boeinge’in sorunları çözmek için çalışmaya devam edeceklerini belirtti. Starliner kapsülünün geliştirilmesinde karşılaşılan çeşitli aksaklıklar nedeniyle şirketin yaklaşık 2 milyar dolar zarar ettiği bildirildi.
NASA, Artemis II misyonuyla Ay’a insanlı yolculuğa hazırlanırken, Boeing, bu görevi başlatacak büyük turuncu uzay aracı olan Uzay Fırlatma Sistemi’nin ana yüklenicisi olarak yerini koruyor ve fırlatma için hazırlıklarını sürdürüyor. Isaacman, “Hoş olmayan durumların meydana gelmediğini varsaymak yanlış dersler verir. Başarılamayanın kabulü, başarısızlığı yeniden davet eder ve insanlı uzay uçuşunda başarısızlık bir seçenek değildir” şeklinde uyardı.
Kaynak: NASA
